Get Adobe Flash player

Αναζήτηση

Πρόσφατες Δημοσιεύσεις

Ultraviolet radiation and effects on humans: the paradigm of maternal vitamin D production during pregnancy
Anastasiou A, Karras SN, Bais A, Grant WB, Kotsa K, Goulis DG. Eur J Clin Nutr. 2016 Sep 28. doi: 10.1038/ejcn.2016.188. [Epub ahead of print] PMID: 27677369 DOI: 10.1038/ejcn.2016.188 
Maternal vitamin D levels during pregnancy and neonatal health: evidence to date and clinical implications
Karras SN, Fakhoury H, Muscogiuri G, Grant WB, van den Ouweland JM, Colao AM, Kotsa K. Ther Adv Musculoskelet Dis. 2016 Aug;8(4):124-35. doi: 10.1177/1759720X16656810. Epub 2016 Jul 13. PMID: 27493691 PMCID: PMC4959630 DOI: 10.1177/1759720X16656810 
Do studies reporting 'U'-shaped serum 25-hydroxyvitamin D-health outcome relationships reflect adverse effects?
Grant WB, Karras SN, Bischoff-Ferrari HA, Annweiler C, Boucher BJ, Juzeniene A, Garland CF, Holick MF. Dermatoendocrinol. 2016 May 16;8(1):e1187349. doi: 10.1080/19381980.2016.1187349. PMID:27489574 PMCID:PMC4951179 DOI:10.1080/19381980.2016.1187349 
Βρίσκεστε εδώ: Ενδοκρινικές διαταραχές - παθήσεις > Θυρεοειδής αδένας

Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας και ποιά η λειτουργία - χρησιμότητά του;

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένας μικρός, σε σχήμα πεταλούδας αδένας, ο οποίος βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού.

Ο αδένας αυτός, χρησιμοποιεί το ιώδιο (που βρίσκεται σε μικρές ποσότητες σε διάφορα τρόφιμα και στο περιβάλλον) για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών, οι οποίες με την σειρά τους ελέγχουν πολλές πτυχές της υγείας, όπως:

  • Τον ρυθμό με τον οποίο λειτουργούν οι αντιδράσεις του σώματος (μεταβολικός ρυθμός)
  • Το σωματικό βάρος και την θερμοκρασία
  • Τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση
  • Την νοητική εγρήγορση
  • Την ανάπτυξη στα παιδιά
[Σύμπτυξη όλων]  [Ανάπτυξη όλων]

Οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα είναι κοινές. Συμβαίνουν όταν ο θυρεοειδής αδένας παράγει πάρα πολύ ή πολύ λίγη ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών. Μερικές φορές, ο θυρεοειδής αδένας μεγαλώνει υπέρμετρα ή αναπτύσσει ανώμαλα κύτταρα τα οποία μπορεί να είναι καλοήθη ή κακοήθη. Οι περισσότερες παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα μπορεί να αντιμετωπιστούν με φάρμακα, αλλά μερικές φορές είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του αδένα.

Η χειρουργική επέμβαση του θυρεοειδούς αδένα (θυρεοειδεκτομή), μπορεί να απαιτηθεί εάν ο θυρεοειδής είναι:

  • Διογκωμένος (όρος γνωστός ως «βρογχοκήλη»)
  • Έχει κάποια κακοήθη μάζα ή υπάρχουν υπόνοιες ότι περιέχει έναν καρκινικό όγκο
  • Είναι πάρα πολύ ενεργός ή «υπερδραστήριος» (όρος γνωστός και ως «υπερθυρεοειδισμός» ή «θυρεοτοξίκωση»)

Εάν ο θυρεοειδής αδένας είναι υπερδραστήριος (παράγει υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών), τότε, αυτή η κατάσταση μπορεί να περιγραφεί ως «υπερθυρεοειδισμός» και έχει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα:

  • Ανησυχία
  • Διαταραχές ύπνου, άγχος
  • Ταχυκαρδία
  • Αυξημένη όρεξη με απώλεια βάρους
  • Διάρροια
  • Δυσανεξία στη ζέστη

Οι εξετάσεις αίματος επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Ο στόχος της θεραπείας είναι να ελεγχθούν τα αποτελέσματα της υπερέκκρισης των ορμονών και για το λόγο αυτό χρησιμοποιούμε εδώ και δεκαετίες φάρμακα (αντιθυρεοειδικά) για την αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού. Εάν η νόσος δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί μετά από τη φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να απαιτηθεί οριστική θεραπεία. Αυτή περιλαμβάνει τη χρήση ραδιενεργού ιωδίου και χειρουργικής επέμβασης.

Το ραδιενεργό ιώδιο χορηγείται από τον γιατρό συνήθως με τη μορφή μιας κάψουλας και αυτή με τη σειρά της επιλεκτικά απορροφάται από τον θυρεοειδή αδένα, του οποίου τα κύτταρα καταστρέφονται από το ραδιενεργό ιώδιο.

Η χειρουργική επέμβαση είναι μια εναλλακτική λύση οριστικής θεραπείας και συνιστάται εάν η χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου και / ή η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι κατάλληλα ή αποτελεσματικά ή κατόπιν αιτήματος του ασθενούς. Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε επιλογής μπορείτε να τα συζητήσετε με τον ενδοκρινολόγο σας.

Εάν ο θυρεοειδής αδένας υπολειτουργεί (δεν παράγει αρκετή ορμόνη) τότε αυτή η κατάσταση μπορεί να περιγραφεί ως «υποθυρεοειδισμός» και παρουσιάζονται ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα:

  • Κόπωση
  • Μειωμένη όρεξη, αύξηση βάρους και δυσκοιλιότητα
  • Δυσανεξία στο ψύχος
  • Οίδημα στα χείλη και στο πρόσωπο
  • Διαταραχές εμμήνου ρύσεως

Οι εξετάσεις αίματος επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Η υπολειτουργία του θυρεοειδούς αδένα αντιμετωπίζεται με θεραπεία με φάρμακα (θυροξίνη) που είναι γνωστή ως «θεραπεία υποκατάστασης». Αυτά τα χάπια συνήθως λαμβάνονται δια βίου και τα επίπεδα των ορμονών στο σώμα σας θα πρέπει να ελέγχονται τακτικά με εξετάσεις αίματος και κλινική εξέταση.

Βρογχοκήλη ονομάζουμε την κλινική κατάσταση όπου ο θυρεοειδής αδένας γίνεται τόσο μεγάλος ώστε να γίνεται ορατός κάτω από το δέρμα. Αυτή η διόγκωση μπορεί να συμβεί όταν ο θυρεοειδής αδένας λειτουργεί κανονικά, είναι υπερδραστήριος ή υπολειτουργεί.

Θεραπεία της βρογχοκήλης απαιτείται εαν αυτή προκαλεί προβλήματα με την αναπνοή ή την κατάποση, σε υπερέκκριση θυρεοειδικών ορμονών ή όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας. Η θεραπεία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η χειρουργική επέμβαση (ολική θυρεοειδεκτομή).

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αδένα δεν είναι συχνός. Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ψηλαφητές διογκώσεις στο θυρεοειδή (όζους), πρήξιμο στο λαιμό, δυσκολία στην κατάποση ή την αναπνοή. Η φωνή σας μπορεί να ακούγεται διαφορετικά. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα είναι επίσης παρόντα και σε καλοήθεις (μη καρκινικούς όγκους - όζους) καταστάσεις και έτσι η παρουσία τους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε καρκίνο. 

Η βιοψία απαιτείται συνήθως για να βοηθήσει να μάθετε αν οι θυρεοειδικοί όζοι είναι καρκινικοί ή μη. Είναι μια διαδικασία κατά την οποία μια ειδική λεπτή βελόνα εισάγεται στο θυρεοειδή αδένα και λαμβάνουμε ένα μικρό δείγμα κυττάρων για εξέταση στο εργαστήριο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η βιοψία παρέχει ένα διφορούμενο αποτέλεσμα και μπορεί να χρειαστεί να υποβληθείτε σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση μέρους του θυρεοειδούς αδένα για μια οριστική διάγνωση.  

Εάν οι όζοι του  θυρεοειδούς αδένα είναι καλοήθεις και δεν προκαλούν άλλα προβλήματα, τότε μπορεί με ασφάλεια να τεθούν υπό παρακολούθηση. Αν οι όζοι είναι κακοήθεις, η χειρουργική επέμβαση (θυρεοειδεκτομή) είναι απαραίτητη. Η χειρουργική επέμβαση για καρκίνο του θυρεοειδούς περιλαμβάνει την αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδούς αδένα. Αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες, αυτοί μπορεί επίσης να αφαιρεθούν, διαδικασία γνωστή ως λεμφαδενικός καθαρισμός. Λίγο καιρό μετά την επέμβαση, η θεραπεία του καρκίνου σας μπορεί να περιλαμβάνει λήψη ραδιενεργού ιωδίου  για την καταστροφή τυχόν εναπομείναντων καρκινικών κυττάρων. Ο συνδυασμός της χειρουργικής επέμβασης με την χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου είναι πολύ αποτελεσματικός στην αντιμετώπιση της πλειονότητας των περιπτώσεων ασθενών που πάσχουν από καρκίνο του θυρεοειδούς αδένα.

H παρακέντηση του θυρεοειδούς αδένα με λεπτή βελόνη (FNAB) είναι μια αποτελεσματική μέθοδος για να καθοριστεί εάν ή όχι ένας όζος του θυρεοειδούς αδένα είναι κακοήθης. Η διαδικασία είναι σχετικά απλή. Γίνεται συνήθως στο ιατρείο και έχει διάρκεια λιγότερο από 20 λεπτά. Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν αιμορραγία, μώλωπες και μόλυνση. Τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα μέσα σε μία εβδομάδα και θα βοηθήσει τον ενδοκρινολόγο σας, σε συνεννόηση με εσάς, να προσδιορίσετε ποιές περαιτέρω παρεμβάσεις ή θεραπείες είναι απαραίτητες.

Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στον λαιμό, ακριβώς κάτω από το «μήλο του Αδάμ». Αυτός ο αδένας είναι υπεύθυνος για την παραγωγή των ορμονών του θυρεοειδούς που είναι σημαντικές για τον μεταβολισμό του σώματος.

Οι θυρεοειδικοί όζοι είναι «διογκώσεις» μέσα στον θυρεοειδή αδένα και βρίσκονται περίπου σε 4% - 7% του γενικού πληθυσμού. Με την πάροδο της ηλικίας η συχνότητα ύπαρξης όζων αυξάνεται. Στην πραγματικότητα, πολλοί όζοι εντοπίζονται τυχαία κατά τη διάρκεια συνηθισμένων εξετάσεων ρουτίνας. Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι πιο συχνοί στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Στην πραγματικότητα, οι μελέτες με υπερήχους έχουν δείξει ότι έως και μια στις τρεις γυναίκες έχει τουλάχιστον έναν όζο του θυρεοειδούς.

Συνήθως, ένας όζος πρέπει να είναι μεγαλύτερος από ένα εκατοστό σε διάμετρο για να γίνει αισθητός. Λιγότερο από το 10% των όζων του θυρεοειδούς αδένα είναι κακοήθεις. Η πλειοψηφία των όζων του θυρεοειδούς είναι καλοήθη αδενώματα.

Όλοι οι ασθενείς που έχουν παρουσιάσει όζο του θυρεοειδούς αδένα στο ιατρικό ιστορικό τους, θα πρέπει να υποβληθούν σε πλήρη κλινική εξέταση. Γίνονται συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με την εμφάνιση του όζου που σχετίζονται με την ύπαρξη πόνου ή δυσφορίας και το οικογενειακό ιστορικό. Επιπλέον, ο γιατρός λαμβάνει υπόψη την ηλικία και το φύλο του ασθενούς κατά την αξιολόγηση για το ενδεχόμενο της κακοήθειας του όζου. Ασθενείς με ιστορικό ακτινοβολίας στην κεφαλή και στον τράχηλο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Νεοπλασματικά οζίδια είναι επίσης πιο συχνά στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Ο γιατρός θα εξετάσει επίσης για γενικά συμπτώματα της νόσου (βλ. υπερδραστήριος θυρεοειδής αδένας, βρογχοκήλη). Το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του όζου αξιολογούνται. Είναι μαλακός; Μήπως μετακινείται κατά την κατάποση, ή είναι σταθερός; Υπάρχουν περισσότεροι από ένας όζος; Οι απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές θα βοηθήσουν τον γιατρό να αξιολογήσει την απαραίτητη περαιτέρω διερεύνηση.

Ο ενδοκρινολόγος σας μπορεί να συστήσει να γίνει βιοψία του θυρεοειδούς αδένα με αναρρόφηση με λεπτή βελόνα στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Για την αποσυμφόρηση μιας θυρεοειδικής κύστης που μπορεί να προκαλεί πόνο

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η βιοψία μπορεί να γίνει στο ιατρείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερηχογραφική καθοδήγηση μπορεί να χρειαστεί για να βοηθήσει στην καθοδήγηση της βιοψίας, ιδιαίτερα εάν το οζίδιο δεν είναι ψηλαφώμενο, βρίσκεται σε δυσχερή ανατομική θέση ή εάν ο όζος έχει περιοχές με κυστική εκφύλιση. Η πλειοψηφία των ιατρών που διενεργούν βιοψίες όζων του θυρεοειδούς αδένα δεν χρησιμοποιούν τοπικό αναισθητικό καθώς είναι μια σχετικά ανώδυνη και σύντομη διαδικασία. Μόλις ο ασθενής είναι έτοιμος, μια μικρή λεπτή βελόνα εισάγεται στον όζο. Η βελόνα είναι μικρότερης διαμέτρου από τη βελόνα που χρησιμοποιείται στις περισσότερες αιμοληψίες (συνήθως 25 gauge - 1,5 inch βελόνα). Ο ασθενής κρατά την αναπνοή του, ενώ η βελόνα ανακινείται ελαφρώς για να αναρροφηθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ποσότητα θυρεοειδικών κυττάρων. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται συνήθως τέσσερις έως έξι φορές. Η βελόνη τότε αποσύρεται και ασκείται πίεση πάνω από την περιοχή του θυρεοειδούς αδένα για την ελαχιστοποίηση της αιμορραγίας. Η πίεση βοηθά επίσης να μειώσει οποιαδήποτε διόγκωση που μπορεί να προκύψει. Η όλη διαδικασία διαρκεί συνήθως λιγότερο από 20 λεπτά.

Μπορεί να υπάρχει κάποια ενόχληση στην περιοχή για μερικές ώρες μετά τη βιοψία. Οι κίνδυνοι από αναρρόφηση με λεπτή βελόνα βιοψία του θυρεοειδούς αδένα περιλαμβάνουν την αιμορραγία, μόλυνση και τοπική διόγκωση, αλλά αυτές οι επιπλοκές είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Μετά τη διαδικασία, το υλικό επιστρώνεται πάνω σε ειδικές υάλινες πλάκες και αποστέλλεται στον κυτταρολόγο - παθολογοανατόμο για αξιολόγηση. Εκεί καθορίζεται εάν έχει ληφθεί αρκετή ποσότητα θυρεοειδικού ιστού για ανάλυση. Όταν δεν υπάρχει επαρκής ποσότητα, η επανάληψη της παρακέντησης είναι απαραίτητη. Μετά από ανάλυση, ο ιστός ταξινομείται. Αν και διαφέρουν οι ταξινομήσεις που χρησιμοποιούνται από τους ειδικούς, ο ιστός συνήθως αναφέρεται ως (1) καλοήθης (2) κακοήθης (3) ύποπτος ή (4) απροσδιόριστος. Η πιθανότητα ψευδώς αρνητικής δοκιμασίας, κυμαίνεται από 0-5%, ανάλογα με το πού διεξάγεται η δοκιμή. Η πιθανότητα ψευδώς θετικών αποτελέσματων είναι μικρότερη από 5% και συνήθως οφείλεται στην παρουσία άτυπων κύτταρων.

Η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNAB) του θυρεοειδούς αδένα είναι μια διαδικασία που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση του καρκίνου σε έναν όζο του θυρεοειδούς. Περίπου 4% - 7% των ανθρώπων στο γενικό πληθυσμό, έχουν όζους του θυρεοειδούς.

  • Η πιθανότητα ότι ένας όζος του θυρεοειδούς είναι κακοήθης ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, την έκθεση σε ακτινοβολία και άλλους παράγοντες.
  • Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα γίνεται στο ιατρείο και διαρκεί περίπου 20 λεπτά.
  • Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν αιμορραγία, μώλωπες και μόλυνση.
  • Τα αποτελέσματα βοηθούν να καθοριστεί η περαιτέρω θεραπευτική στρατηγική και είναι συνήθως έτοιμα σε μια εβδομάδα.